Dierwaardig
Buiten grazen, lekker dommelen en herkauwen, een zachte plek om te liggen en genoeg ruimte om vrij te bewegen. Het klinkt heel gewoon. Toch is het dat in de melkveehouderij lang niet altijd. Bij de Fryske zien we koeien niet als melkmachines, maar als dieren met eigen behoeften, instincten en een natuurlijk ritme. Daarom werken we aan een zuivelketen waarin ieder dier een dierwaardig leven krijgt.
Ruimte voor natuurlijk gedrag
Een koe hoort niet haar hele leven in een stal te staan. Ze wil grazen, rondlopen, rusten en contact maken met soortgenoten. Kortom: gewoon lekker koe zijn. Daarom krijgen de koeien van onze boeren volop ruimte om hun natuurlijke gedrag te laten zien. Buiten én binnen. Ze lopen zo veel mogelijk in de wei en verblijven de rest van het jaar in lichte, ruime stallen met een comfortabele ligplek en voldoende eet- en drinkplaatsen. Want een gezonde boerderij begint bij gezonde dieren.
Onafhankelijk gecontroleerd
Een kaas met een Beter Leven-ster
De Fryske draagt één ster van het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming. Daarmee zijn we een van de weinige kaasmerken in Nederland die onafhankelijk worden gecontroleerd op dierenwelzijn.
Het keurmerk stelt eisen aan onder andere weidegang, de huisvesting van de koeien en de verzorging van jonge dieren. Eén ster betekent onder meer:
- Koeien lopen minimaal 120 dagen per jaar, ten minste zes uur per dag in de wei.
- Ook het jongvee krijgt weidegang, verspreid over de eerste twee levensjaren.
- In de stal is meer aandacht voor licht, lucht, ruimte en comfortabele ligplaatsen.
- Minimaal 5% van het land bestaat uit extensief kruidenrijk grasland.
- Bestrijdingsmiddelen met een hoge milieubelasting zijn niet toegestaan.
De exacte eisen van het Beter Leven keurmerk kunnen in de loop van de tijd worden aangescherpt.
Verder dan verplicht
Onze eigen lat ligt hoger
Een keurmerk is voor ons geen eindstation. Het is een onafhankelijk geborgde basis waarop we verder bouwen. Waar het kan, gaan onze boeren daarom verder dan de eisen voor één ster.
Minimaal 180 dagen naar buiten
De koeien van onze boeren lopen in principe minimaal 180 dagen per jaar buiten, zolang de bodem en het weer dat toelaten. Daar kunnen ze grazen, bewegen, rusten en zelf kiezen waar ze willen staan of liggen.
Extreem natte, hete of droge omstandigheden kunnen ervoor zorgen dat de koeien tijdelijk beter binnen kunnen blijven. Dierwaardig boeren betekent namelijk niet klakkeloos de kalender volgen, maar steeds kijken wat op dat moment het beste is voor het dier.
Ook jong geleerd
Ook jonge dieren moeten kunnen wennen aan gras onder hun hoeven. Daarom krijgt het jongvee de kans om buiten te lopen, te leren grazen en het land te ontdekken. Zo ontwikkelen de dieren het gedrag en de weerbaarheid die ze later nodig hebben.
Licht, lucht en een lekker bed
Een stal moet geen donkere wachtkamer zijn, maar een comfortabele plek om te rusten. Daarom hebben de koeien voldoende licht, frisse lucht en bewegingsruimte. Er zijn genoeg eet- en drinkplaatsen en ieder dier heeft een eigen, zachte ligplek.
Voorkomen is beter dan genezen
We investeren liever in gezondheid dan in herstel. Goed voer, voldoende beweging, rust en een comfortabele leefomgeving helpen gezondheidsproblemen voorkomen. Onze boeren houden hun dieren dagelijks scherp in de gaten, zodat zij snel kunnen ingrijpen wanneer dat nodig is.
Onze zorg stopt niet bij de melkkoe
Een dierwaardig leven voor ieder kalf
Een dierwaardige zuivelketen gaat niet alleen over de koeien die melk geven voor onze kaas. Om melk te kunnen produceren, krijgt een koe een kalf. Een deel van die kalveren groeit op tot melkkoe. Andere kalveren verlaten het melkveebedrijf en krijgen een plek in de kalver- of vleesveehouderij
Op dat moment raakt de verantwoordelijkheid in de zuivelketen vaak versnipperd. De melkveehouder heeft na het vertrek van het kalf maar beperkt invloed op de omstandigheden waarin het verder opgroeit. Toch vinden wij dat onze zorg daar niet mag ophouden.
Ieder kalf dat voortkomt uit de melkketen van de Fryske verdient een goede start én een dierwaardig leven. Vrouwelijk of mannelijk. Op het melkveebedrijf of daarbuiten.
Onze toezegging
Onze ambitie is helder: in 2031 worden alle kalveren die voortkomen uit de melkketen van de Fryske grootgebracht binnen onafhankelijk geborgde systemen met hogere dierenwelzijnsnormen. Dat geldt voor vrouwelijke en mannelijke kalveren. Het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming is daarbij onze voorkeursstandaard.
Daarmee leggen we niet alleen een ambitie vast, maar doen we een concrete toezegging. De komende jaren dragen we actief bij aan de ontwikkeling én realisatie van dierwaardige kalverketens.
Geen enkele boer of organisatie kan zo’n keten alleen veranderen. Daarom werken we samen met de Dierenbescherming en brengen we verschillende partijen bij elkaar: van melkvee-, kalver- en vleesveehouders tot retailers, foodservicepartijen en andere afnemers.
Van belofte naar praktijk
Om onze toezegging voor 2031 waar te maken, gaan we:
- samen met de Dierenbescherming en andere ketenpartners werken aan de ontwikkeling en invoering van hogere dierenwelzijnsnormen;
- melkvee-, kalver- en vleesveehouders verbinden die willen investeren in meer dierenwelzijn;
- retailers, foodservicepartijen en andere afnemers benaderen die producten uit deze dierwaardige ketens een vaste plek willen geven;
- nieuwe welzijnsverbeteringen binnen het Beter Leven keurmerk, zoals het eerder samen huisvesten van kalveren, zo snel mogelijk toepassen binnen onze eigen keten.
We weten dat deze omslag niet van vandaag op morgen is geregeld. Verschillende schakels in de keten moeten anders gaan samenwerken. Ook moeten er afnemers zijn die bereid zijn een eerlijke prijs te betalen voor producten met een hogere dierenwelzijnswaarde. Maar dat is voor ons geen reden om te wachten. Juist daarom leggen we onze toezegging nu openbaar vast.
Ieder jaar laten zien waar we staan
Een belofte is pas iets waard als je ook laat zien wat ervan terechtkomt. Daarom rapporteren we vanaf nu ieder jaar openbaar over onze voortgang richting 2031. We delen welke stappen we hebben gezet, welke resultaten we hebben bereikt, waar we tegenaan lopen en wat er nog moet gebeuren. Ook wanneer iets minder snel gaat dan gehoopt.
Werk aan de boerderij
We zijn er nog niet
Dierwaardig boeren vraagt om eerlijkheid. Onze koeien lopen veel buiten, maar brengen ook een deel van het jaar in de stal door. We maken kaas van melk en zijn dus afhankelijk van melkproductie. En wanneer koeien of kalveren de melkveehouderij verlaten, wordt een deel van hen uiteindelijk gehouden voor vlees. Dat schuiven we niet onder de kaasplank.
Juist daarom blijven we kritisch kijken naar onze eigen keuzes en naar de volledige levensloop van de dieren die aan onze kaas verbonden zijn. We willen meer ruimte maken voor natuurlijk gedrag, gezondheidsproblemen zo veel mogelijk voorkomen en onze verantwoordelijkheid steeds verder doortrekken door de keten.
Daarnaast blijft het onze ambitie om door te groeien naar twee sterren van het Beter Leven keurmerk om de lat voor dierenwelzijn aantoonbaar hoger te leggen.
De toekomst van zuivel begint bij ieder dier
Echt dierwaardige zuivel gaat verder dan een ruime stal of een paar extra dagen in de wei. Het betekent dat we kijken naar het hele leven van ieder dier dat verbonden is aan onze kaas. Van kalf tot koe en van het melkveebedrijf tot de volgende plek in de keten. Daar werken we iedere dag aan. Koppig, stap voor stap en met onze blik op 2031.
Wil jij bijdragen aan een zuivelwereld waarin goed wordt gezorgd voor boeren, natuur én dieren? Ontdek onze missie of proef zelf het verschil.