De Fryske haalt de Higher Welfare Award naar Friesland

Brussel kleurde vandaag een klein beetje Fries. De Fryske mocht namelijk de prestigieuze Higher Welfare Award 2026 van Compassion in World Farming in ontvangst nemen. Een enorme opsteker voor onze boeren, maar vooral het bewijs dat een andere zuivelwereld écht mogelijk is.

De internationale award bekroont pioniers die het welzijn van melkkoeien en kalfjes serieus nemen én durven vastleggen hoe het in de toekomst nog beter moet. Want verandering smaakt naar meer.

Koeien zijn geen melkmachines 

Wie de Fryske kent, weet waar we voor staan: kaas zoals kaas hoort te smaken, zonder de bodem of de dieren uit te putten. Onze drie Friese melkveebedrijven leveren een eigen, gescheiden melkstroom en voldoen aan de eisen van het Beter Leven-keurmerk van de Dierenbescherming. Daarmee zijn we een van de weinige kaasmerken in Nederland die onafhankelijk worden gecontroleerd op dierenwelzijn.

En we doen er nog een schep bovenop. Onze koeien lopen in principe minstens 180 dagen per jaar buiten, en in de stal heeft elke koe een eigen, zachte ligplek. We maken afspraken over blijvend grasland, ruimte voor weidevogels en regionaal voer zonder soja of palm. Onze boeren krijgen een extra vergoeding voor hun melk. Want goed zorgen voor dieren en land moet je ook kunnen betalen.

“Mooi dat de Fryske deze internationale erkenning krijgt.” zegt Ellen Bien, directeur van de Dierenbescherming. “Ze laten zien hoe je dierenwelzijn samen met boeren een vaste plek geeft in de zuivelketen. En ze blijven kijken wat beter kan. Zulke voorlopers hebben we nodig om meer partijen in beweging te brengen.”

Eerlijk is eerlijk: we zijn er nog niet 

Ook wij hebben nog grote uitdagingen. Kalfjes zijn sociale dieren, maar worden de eerste periode nog alleen gehuisvest. Daarom onderzoeken we in een pilot met onze boeren of ze vanaf de geboorte in tweetallen kunnen opgroeien. We zitten echt in de ontdekkingsfase, en we nemen de tijd om het goed te doen, met veel aandacht voor gezondheid en hygiëne.

En dan zijn er de stiertjes en kalfjes die niet op de boerderij kunnen blijven. Zodra ze vertrekken, hebben we weinig invloed meer op hun leven. We zouden het geweldig vinden om ooit een duurzame runderketen op te bouwen, waarin ook zij een goed leven krijgen. Dat kunnen we niet alleen. Daarvoor zoeken we kalverhouders, verwerkers en afnemers die mee willen bouwen.

Tijd voor de volgende stap

“Ik ben een koppige kaasmaker, maar ik kan het niet alleen,” zegt oprichter Catharinus Wierda. “Onze boeren laten zien dat goed zorgen voor koeien en kalveren samengaat met herstel van bodem en biodiversiteit, en met kaas waar je trots op bent. Deze erkenning geeft ons een grotere stem. Nu hebben we meer boeren, kaasmakers en vooral winkels nodig om deze beweging groter te maken.”

Hoe meer kaasliefhebbers en winkels voor de Fryske kiezen, hoe meer boeren zich bij ons kunnen aansluiten, en hoe meer koeien en kalfjes een goed leven krijgen.